“De Taal van de Handen”
Ambacht is meer dan een manier van werken – het is een manier van leven. Het is de kunst van het maken met je handen, met kennis die vaak generaties lang is doorgegeven. Waar machines massaproductie leveren, schept de ambachtsman of -vrouw uniciteit. Elk stuk draagt de sporen van tijd, geduld en karakter.
In dit portfolioproject, dat ik maakte in het kader van mijn opleiding fotografie aan het CVO Groeipunt te Lokeren, breng ik een ode aan dit vakmanschap. Met mijn camera wilde ik niet louter het eindproduct tonen, maar juist het intense, bewuste proces dat eraan voorafgaat: handen die sporen dragen, gezichten vol pure concentratie en het intieme gesprek tussen maker en materiaal.
De oorsprong: mijn liefde voor het ambacht
Mijn affiniteit met de wereld van het ambacht komt niet uit het niets. Mijn vader werkte in de bouw; hij begon zijn carrière als timmerman en groeide uiteindelijk uit tot hoofduitvoerder van grote renovatieprojecten. Als kind zag ik van dichtbij hoe hij met zijn handen én zijn technische kennis iets tot leven bracht, iets dat niet alleen functioneel was, maar ook een eigen schoonheid bezat.
Die liefde voor het maken nam ik mee op mijn eigen pad. Vijf jaar op de technische school gaven me een diep respect voor precisie en materiaal. Later ontdekte ik in de wereld van de keramiek pas echt hoe het voelt om met je eigen handen vorm te geven aan iets dat blijft. Als 14- of 15-jarige stond ik zelf al op de draaischijf een ambacht te leren (een moment dat destijds zelfs nog even op de nationale televisie te zien was!).
Op 4:52 ben ik even in beeld.
Hoewel mijn loopbaan daarna een andere creatieve richting uitging, van cameravrouw naar grafisch vormgever, combineer ik vandaag de dag al deze disciplines in mijn werk als marketeer.
Vakmensen dragen hun beroep letterlijk met zich mee in hun eelt, hun bewegingen en hun houding. Dat is de kern die mij raakt en die ik zichtbaar wilde maken.
De 3 uitwerkingen van het project
Om het verhaal van de makers zo compleet mogelijk te vertellen, heb ik gekozen voor drie verschillende uitwerkingen die elkaar perfect versterken:
- De Reportage / Documentaire Ik volgde de ambachtslieden tijdens de uitvoering van hun vak. De focus lag op de handen en het pure vakmanschap. Deze reportages heb ik gebundeld in een uniek publicatiewerk: een bijzonder boekconcept dat openslaat als een 4-luik, waarbij de vier ambachten prachtig naast elkaar komen te liggen.
- Het portret Aanvankelijk wilde ik de portretten in de studio schieten, maar gaandeweg het project besloot ik mijn plannen om te gooien. Om de echte sfeer te proeven, heb ik karakteristieke portretten gemaakt op de locaties zelf. Met een 50mm lens op een open diafragma (F2.8) en een speedlight met softbox wist ik de focus volledig op de ambachtslieden te leggen, terwijl de authentieke details van hun eigen ateliers subtiel in de achtergrond aanwezig bleven.
- De Video-interviews Omdat video mijn basis is, wilde ik dit absoluut toevoegen aan mijn portfolio. Ik nam uitgebreide video-interviews op waarin de makers vertellen over hun oorsprong, passie en gedrevenheid, het zogenaamde ‘vingertoppengevoel’ en waarom zij kiezen voor een leven met hun handen.
De vier ambachten
Vier unieke, inspirerende ateliers openden hun deuren voor mijn camera:
1. Smederij De Bruyn
Het temmen van gloeiend ijzer en de brute kracht van het vuur. In deze smederij vloeit decennia aan traditionele ervaring prachtig samen met de ambitie van een nieuwe generatie. Tijdens een speciale openbedrijvendag kon ik het echte, intense smeedwerk met vuur en ijzer perfect op de gevoelige plaat vastleggen.
2. Atelier Mestdagh
Het verfijnde samenspel van glas en lood, kleur en dansend licht. Sinds 1947 gaan traditie en gedurfde vernieuwing hier hand in hand. Ik mocht het secuur snijden en plaatsen van glasraamkunst van heel dichtbij documenteren in het sfeervolle, uitdagende licht van het atelier.
3. Beeldhouwer Geert Colpaert
Stille concentratie in het rustige Doorselaar. Verscholen in zijn achtertuin, werkend tussen het opstijgende steenstof en de binnenvallende zonnestralen, mocht ik Geert fotograferen. Van de eerste ruwe vormen in steen tot het minutieus afwerken van een lamparmatuur in brons; ik zocht telkens naar de organische vormentaal die zijn werk ademt.
4. Het Instrumentenbouw Collectief
Een gepassioneerde groep jonge talenten die zich heeft verenigd in een VZW. Zoals ze het zelf zo mooi omschrijven: “Allemaal even grote nerds over muziek, techniek en geschiedenis”. Het fotograferen van de instrumentbouwers in hun collectieve atelier vormde een fantastische, ambachtelijke aanvulling op mijn portfolio.
Mijn lessen & tips (voor jouw portfoliojaar)
Een portfoliojaar is een intensieve reis. Omdat ik mijn project vlot en ruim binnen de deadline afrondde, deel ik graag mijn zeven gouden tips:
- Start vóór het schooljaar: Werk je concept en visie al uit in of voor het schooljaar start en benader de eerste contacten. Zodra de docenten groen licht geven, hoef je alleen nog maar te gaan fotograferen.
- Presenteer als een pro: Zorg dat je projectplan en presentatie staan als een huis. Een professionele opzet schept de juiste verwachtingen en zorgt dat mensen sneller tijd voor je vrijmaken.
- Blijf realistisch en flexibel: Kies een onderwerp of locatie waar je gemakkelijk naar kunt terugkeren. Soms is een tweede of derde bezoek nodig om het verhaal écht rond te krijgen.
- Durf bij te sturen: Blijf niet blind vasthouden aan je eerste idee. Mijn switch van studioportretten naar locatiereportages gaf de beelden de context en sfeer die ik in de studio miste.
- Plan achteruit vanaf de deadline: Blok specifieke periodes voor shoots. Houd vanaf dag één rekening met de doorlooptijd van lay-out, proefdrukken en de fysieke afwerking. Zo vervang je eindstress door plezier.
- Kill your darlings: Print je selectie uit en schuif ermee op tafel tot het verhaal klopt. Durf streng te selecteren; ik bracht duizenden beelden terug naar de 25 sterkste foto’s per ambacht.
- Zet door bij tegenslag: Reageert een contactpersoon niet meer? Schakel meteen door. Toen een ambachten afhaakte, stapte ik binnen op de ‘Dag van de Ambacht’ bij het instrumentencollectief. Die spontane actie leverde me een hele mooie reportage op.
Blik op de Toekomst
Dit project is voor mij méér dan een afstudeerwerk; het is mijn visitekaartje voor de toekomst. Mijn ambitie ligt bij hoogwaardige bedrijfs-, portret- en productfotografie én videografie. Met dit veelzijdige portfolio laat ik zien hoe ik een concept vertaal naar krachtige, authentieke beelden die een merk versterken.
Wil je samenwerken of jouw eigen (bedrijfs)ambacht op een unieke manier in beeld laten brengen? Neem gerust contact met me op. Ik denk graag met je mee!